Hernhutters, hun buitengewone geschiedenis in Zeist
Wie het Zeister slot wil bezoeken, komt over een enorm groot plein, dat door een oprijlaan in het verlengde van de Slotlaan wordt doorsneden. Aan beide zijden van die laan liggen statige gebouwen, die samen een sobere harmonie uitstralen. De oprijlaan naar het slot verdeelt dit plein feitelijk in twee afzonderlijke pleinen: het Broederplein en het Zusterplein.
Sinds de 18e eeuw is dit de nederzetting van de Evangelische Broedergemeente, bij ons beter bekend als de Hernhutters, genoemd naar het Duitse plaatsje Herrnhut. Daar kreeg deze religieuze beweging een nieuwe impuls onder leiding van graaf von Zinzendorf. In het Lutherse Duitsland vormde de Broedergemeenschap een buitenbeentje met, op bepaalde gebieden, opmerkelijk moderne opvattingen. Dat kan natuurlijk niet zonder gevolgen blijven: soms werden de Hernhutters daarom gedwongen een nederzetting te verlaten. Maar soms, zoals in Zeist, kwam een nederzetting tot grote bloei.
Hoe het kwam dat er nu juist in Zeist een Broedergemeente gesticht werd, hoe de Hernhutters in hun onderhoud voorzagen en hoe het kleine plaatsje Zeist daarvan profiteerde, over haar bijzondere oorsprong en haar aparte rituelen: het komt allemaal aan de orde in de lezing van Henry Schep, kerkhistoricus en lid van de Evangelische Broedergemeente.